Ян-ян, йолдызым!

Узган елның ноябрь аенда чүлмәкле бер гөл бүләк иттеләр миңа. Шундый кызык: чәчәге юк, өске яфраклары комач кебек кып-кызыл, ә аскы яфраклары яшел. Өстенә йолдыз куелган яңа ел чыршысы диярсең.

«Йолдыз» бик озак куандырды безне, шиңмәде, коелмады. Ләкин язлар җитеп, кояш турырак карый башлагач, суны ешрак сипкәнне сорый торган гадәте барлыкка килде. Аннары май бәйрәмнәре җитте, һәм без дүрт көнгә авылга кайтып киттек.

Килсәк, матур гөлем бөтенләй шиңгән, яраклары чүпрәккә әйләнеп, салынып төшкәннәр. Су да, ашлама да коткармады – чүлмәктә шәп-шәрә ботаклар гына тырпаеп калды. Әмма, ботакларның куеныннан шытып килгән яшь бөреләр аның кабаттан шаулап үсеп китәренә өмет бар дип ышандырды мине.

Бу гөлнең исемен дә белми идем, кемдер аны «Раштуа йолдызы» диде. Аның исеме – пуансеттия икән. Үсә торган җире – Мексика. Европага аны беренче тапкыр АКШнең Мексикадагы беренче вәкиле Джоэл Робертс 1829 елны алып кайта.

Пуансеттиянең бездәгесе кебек яшелле-кызылы да, яшелле-агы, яшелле-сарысы да була икән. Балкып торган бу өске яфраклар гөлнең чәчәге түгел, ул аның чәчәк яны яфраклары гына. Чәчәкләре исә вак кына, күзгә күрексез генә.

Кибеттән пуансеттия сатып алырга теләсәгез, аның уртадагы өске бөреләренең күбрәк булганын сайлагыз, димәк, «чәчәкләре» күбрәк булачак, озаграк балкыячак.

Бу гөл нәзберек түгел. Суны да уртача сипкәнне, яктылыкның да, җылылыкның да уртача гына булганын ярата.

Әгәр дә гөлегезнең комачтай матурлыгы озак саклансын яки яңабаштан чәчәк атсын дисәгез (мәсәлән, минем гөлемнең әле комач төсле яфрагы юк, барысы да ямь-яшел килеш утыра), билгеле бер кагыйдәләрне үтәргә кирәк икән.

Яңа елга чәчәк атсын өчен сентябрь башларында аны кыска көн режимына күчерергә кирәк – көн кичкә авышу белән өстенә караңгы төстәге капчык кидереп, иртән генә ачарга. Суны исә туфракның өсте кипшергәч кенә сибәргә. 2-3 атнадан пуансеттия чәчәк бөреләре ясый башларга тиеш.

Бәйрәмнәр узып, комач төсле яфраклары коелып, ботаклар шәрәләнгәннән соң, төбеннән 10 см гына калдырып, ботакларны кыскартабыз, гөлнең үзен караңгы һәм салкынча урынга куябыз. Су сибүне сирәкләтәбез. Май башында җылыга һәм яктыга куеп, «уятабыз», кирәк булса, зуррак чүлмәккә утыртып, туфрагын алыштырабыз. Яңа ботаклар җибәргәч, иң көчле 3-4 ботакны гына калдырып, калганнарын өзәбез. Ике атнага бер комплекслы ашлама белән тукландырабыз.

Гөлнең яфрак очлары көю бүлмәдәге һаваның коры булуын белдерә, аңа өстән су бөркеп, бераз дымландырырга кирәк.

Пуансеттияне пәрәвез талпаны һәм борчалар бик интектерә. Бу очракта «Фитоверм», «Интавир» кебек препаратлар бөркиләр.

Ул – агулы гөл, өйдә сабый балаларыгыз, гөл кимерергә яраткан мәчеләрегез булса, игътибарлы булыгыз. Тәнгә суты тисә, аллергия башланырга мөмкин, гөлне кискәндә, күчереп утыртканда кулыгызга перчатка киегез.

Үрчетергә теләсәгез, яшь ботакларны өзеп алып тамырландырырга мөмкин.

 

Ел саен 12 декабрь көнне Америкада Пуансеттия көне уза.

 

Реклама
Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
Соңгы комментарийлар
  • 22 октябрь 2019 - 07:49
    Айгизә
    Сүзләрегез белән килешми мөмкин түгел, Гөлнур. Хәзерге яшьләрне бер нәрсә белән гаҗәпләндермәссең сыман.. Чөнки алар яңа заман балалары... бар әйбер дә булган, шөкер илдә, вакытта туган сабыйлар. Бер әйбергә дә мохтаҗ түгелләр. Хәзерге яшьләр, бигрәк тә яшүсмерләр бәйсезләр, кыланырга яраталар.. Минечмчә, мондый балаларны үзләрен шул вакыйга куеп, укытучы, әти-әниләре иншалар яздыртсыннар иде.. Менә шуннан без аларның фикерләрен, карашларын белер идек..
    «Сестренка» фильмы: бөтен кеше каравын телим 
  • 22 октябрь 2019 - 07:49
    Айгизә
    Аллам сакласын! Диана070, сүзләрегез белән килешми мөмкин түгел. Дөресе шул, алар безнең арабыз да яшиләр! Кыз белән егет бергә йөргән вакытта - алар йомшак куяннар, ә менә өйләнгәннән соң тормыш кемнең кем икәнен күрсәтә башлый... Минемчә, әгәр ир кеше бер тапкыр кул күтәрде икән, бу уйланырга вакыт дигән сүз...
    Кыйный, димәк, ярата?! 
  • 22 октябрь 2019 - 07:49
    Айгизә
    Катнаш никахлар - авыр мәсьәлә.. Әмма бит без дә булачак иребез, хатыныбыз тормышта нинди булачагын белмибез.. Бер-берсен яраткан кешеләр, бер-берсен хөрмәт иткән кешеләр нинди дә булса компромисс табачак...
     Балаларны катнаш никахтан ничек араларга? 
  • 22 октябрь 2019 - 07:49
    Диана070
    Сезнен сүзләрегез буенча бик тетрәндергеч фильм булып күз алдыма басты. Бүгенге яшьләр өчен бик тә кирәкле! Кызганычка карша, хәзерге яшьләр икенче төрле шул... Аларга шул телефон булса, җитә. Кешелеклекнең нәрсә икәнен белмиләр...
    «Сестренка» фильмы: бөтен кеше каравын телим 
  • 22 октябрь 2019 - 07:49
    Диана070
    эйе, сүзләрегез белән килешәм. Минем дә шундый вакытлар булгалый..фотоальбомны ачып җибәрәм дә,балачагыма чумам..кайтарасы килә шул вакытларны.
    Фотолар дәвалый? 
Реклама
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...