Алмагачлар утыртыр вакыт

Реклама

Май ае бакчага яңа агачлар утыртыр өчен иң уңайлы вакыт.
Агач-куак сайлаганда бик җентекләп тамырын һәм кәүсә-ботакларын тикшерегез. Тамырлар тере булырга итеш. Тере тамыр тотып караганда юеш кебегрәк тоела, бик яхшы бөгелә, черегән өлешләре күренми.
Берьеллык алмагачның өске ягы, кагыйдә буларак, бер чыбыктан гына гыйбарәт. Буе метр ярым тирәсе, тамырлары көчле була. Берьеллык агачлар арзанрак тора.  Ике еллык агач утырсаң, әйбәтрәк. Ләкин кайбер җимеш агачларының фәкать берьеллыгын гына саталар. Мәсәлән, груша. Аның инде тармакланып киткән ботаклары булса да, ул берьеллык кына була. Чөнки грушаны җирдә ике ел тотсаң, аның тамырлары шулкадәр җәелә һәм аны казып алуы бик кыенга туры килә.
Агачның өске ягында каерысы бөтен, черек кермәгән, ботаклары сындырып алынмаган булсын. Тагын бер әйбергә карагыз: ботаклар кәүсәнең бер генә ягында булмасын. Тырнак очы белән генә каерысын каезлап карагыз, аның астында яшел катлам булырга тиеш.

Җимеш куакларын сайлаганда тагын да игътибарлырак булырга кирәк. Тамырын җентекләп карагыз. Гадәттә ул юан гына үзәк тамыр һәм чуктамырлардан торган шактый гына зур «мунчала»дан гыйбарәт. Куакларның өске ягын кыскартып кискән булалар.
Әгәр дә рөхсәт итсәләр, секатор белән берәр ботак очын кисеп, үзагачын карагыз. Ул кара төстә булса, начар, димәк, үзагачны кимерүче корткыч белән зарарланган.  Бигрәк тә жимолость, карлыган, крыжовникта була ул. Карлыганның бөреләрен дә тикшерегез, шар кебек кабарып торса, андыйны алмагыз, бу – бөре талпаны бар дигән сүз.

Тагын бер мөһим әйбер: иртә язда сатып алганда, агачларда яфраклар бумаска тиеш. Бөреләр дә ачыла башламаган булсын. Агачны дөрес шартларда сакламаганда гына була ул.

Утыртабыз
Зур гына чокыр казыйбыз да, бер чиләк су салып, туфрак белән катнаштырабыз. Куакны шушы «боламыкка» утыртабыз.
Агачларны утыртканда, чокырны тамырларга карап казыйбыз. Тамырлар чокыр төбендә иркен ятарга тиеш. Чокыр төбенә 1 кг керамзит (дренаж өчен), 100 грамм көл, ярты уч ашлама салып калдырабыз. Барысын бергә бутыйбыз, чокырга бер чиләк су салабыз.
Алмагачны утыртканда, тамыр муентыгы (тамырның кәүсәгә тоташып киткән җире) җир белән тигез булып калсын. Аз гына түбәндәрәк булса да артык зыян булмас үзе, ләкин тигез булса яхшырак.
Привика урыны (ул урында кәүсә аз гына бөкрәебрәк тора) җирдән 3-4 см өстәрәк булсын.
Тамыр муентыгы туфракка күмелсә, ул чери башлый. Кайбер бакчачылар хата ясый: алар агачны утыркач, балчыкны кырыйга этеп, бу урынны ача. Туфрак өслеге тигез булмагач, бу «коега» су тула. Ул да агачны черетә. Әгәр дә инде агач тирәнрәк утыртылса, туфракны кәүсә тирәсеннән тигезләп алырга кирәк.

Алмагач һәм грушаларны утырту өчен урын сайлаганда, агачның һәр ягыннан 2,5 метр буш ара булырга тиеш.
Чияләрнең арасын 3 метр, карлыганны 1,5 метр саен утырталар. Кура җиләгенә 1 метр да җитә.
Карлыганны төньякка авышрак итеп утыртып, бөтен ботакларын да кыскартып кисәләр (астан 2-3 бөре калса, җитә).
Агач-куакларның киселгән урыннарын бакча сумаласы белән сыларга онытмагыз.

Бу бик мөһим:
агачларны утыртасы чокырга черемәгән тирес салмаска! Ул тамырларны яндыра.

Агач-куакларны утырканда, тамырларны җайлап куегыз һәм туфракны катлап-катлап кына салып, тыгызлый барыгыз. Тамырлар арасында бушлыклар калдырырга ярамый.

Агачны ике кеше утыртса яхшы. Ул туп-туры итеп утыртылырга тиеш, моны берәү тотып торганда эшләве җайлырак.  

Утырткач, агач төбенә – бер чиләк, куакларга ярты чиләк су сибелә.

фото: https://pixabay.com

Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
Соңгы комментарийлар
  • 12 ноябрь 2019 - 11:06
    Без имени
    Ай бигрэк кызганыч😤 безнен эткэй эйтэ торган иде....Донья малына кызыкмагыз кызым...донья малы-дунгыз каны....нэкь шулай икэн ич
    «Безгә кайната-кайнанамның рәнҗеше төште...» 
  • 12 ноябрь 2019 - 11:06
    Без имени
    Ярый эле, азагында уз гаебен таныган. Читтэн генэ кузэтеп торган бу хатын.
    «Безгә кайната-кайнанамның рәнҗеше төште...» 
  • 12 ноябрь 2019 - 11:06
    Без имени
    Ата ана исэн чакта хэл итсеннэр иде дэ бит. Бер булган хэл турында язмыйм эле. Гаилэдэ ике бала усэ. Уллары шэhэрдэн атна саен гомер буена ата анасы янына кайтып доньяларын котэ, булыша.Кызлары ике айга бер генэ кайта. Йортны улына дарственный ясыйлар. Лэкин кызга эйтеп тормыйлар. Кызлары вакыт уткэч, бу хэбэрне белгэч, озак кына энесе белэн сойлэшми.Нэпсе дилэрме? Ире, ике улы, йорт салдылар, квартира очэу.... Ата анасы дарственный язганда, эйтсэлэр улым гаилэсе белэн янымда атна саен, анарга кызым язабыз инде Йортны диеп, ачыланышу булмас иде. Олылар, андый темага да телегезне жэллэмичэ, сойлэшергэ кирэк.....
    «Безгә кайната-кайнанамның рәнҗеше төште...» 
  • 12 ноябрь 2019 - 11:06
    Без имени
    Сабыр тобе сары алтынмы? Астагы комментарияны укып, тагын кемнэрдер яшэр микэн тузеп, балага "бэхетле тормыш, аталы ясап"....
    Эчкән ир аракы эчмәс, хатынының күз яшен эчәр
  • 12 ноябрь 2019 - 11:06
    Без имени
    Безнен Серия апа Иде бит ул,класс житэкчебез,урыны жэннэттэ булсын
    «Уйлар кайта ла ул... Әни кайтмый...» 
Реклама
Кешелек хакында фәлсәфи уйланулар, робот София һәм ипи
Балачак – уйнар чак...